Instytut Ochrony Roślin - Państwowy Instytut Badawczy

Logo

Strona główna serwisu

Nawigacja

Treść strony

Brudnica nieparka

Samiec
Samiec
Samica
Samica
Charakterystyczne, grzebykowate czułki samca
Charakterystyczne, grzebykowate czułki samca
Złoże jaj na korze drzewa
Złoże jaj na korze drzewa
Złoża jaj (powiększenie)
Złoża jaj (powiększenie)
Młode gąsienice
Młode gąsienice
Dorosła gąsienica
Dorosła gąsienica
Poczwarka wśród uszkodzonych liści
Poczwarka wśród uszkodzonych liści
Uszkodzenia liści w koronie (lipa)
Uszkodzenia liści w koronie (lipa)
Uszkodzenia liści w koronie (lipa)
Uszkodzenia liści w koronie (lipa)
autor: Marek Tomalak

Brudnica nieparka Lymantria dispar (L.) 

Rząd: Motyle (Lepidoptera)
Rodzina: Brudnicowate (Lymantriidae)
 

Długość motyla: samicy 30 - 45 mm, samca 20 - 28 mm.
Rozpiętość skrzydeł: samicy 60 - 90 mm, samca 40 - 50 mm.
Pojaw motyl
a: od początku lipca do końca sierpnia. Jedno pokolenie w ciągu roku.
Środowisko: lasy liściaste i mieszane, parki, sady, ogrody przydomowe, nasadzenia przydrożne.
Rośliny pokarmowe: szereg gatunków drzew liściastych, głównie dąb (Quercus spp.), buk (Fagus silvatica), grab (Carpinus betulus), topola (Populus spp.), wierzba (Salix spp.), brzoza (Betula spp.) oraz drzewa owocowe. 

Rozmieszczenie geograficzne: Gatunek o zasięgu palearktycznym. Zawleczony został jednak również do Ameryki Pn., gdzie stał się poważnym szkodnikiem. W Polsce występuje na obszarze całego kraju, niekiedy pojawia się masowo. 
 
Cykl rozwojowy: Motyle latają w lipcu i sierpniu. Motyle są aktywne zarówno w nocy, jak i w ciągu dnia. Samce wykazują bardzo dużą aktywność. Samice są raczej ociążałe i składają jaja zwykle na tych samych drzewach, na których się wylęgły. Jaja składane są na korze pni i gałęzi w złożach zawierających do 100 sztuk. Jedna samica może złożyć od 250 - 500 jaj. Złoża jaj przykrywane są włoskami pochodzącymi z odwłoka samicy. Gąsienice wylęgają się w kwietniu następnego roku. W zależności od warunków pogodowych okres wylęgu może być znacznie rozciągnięty w czasie. Młode gąsienice pozostają przez pewien czas w miejscu wylęgu, tworząc tzw. "lusterka". W okresie tym wytwarzają one nici przędzy, dzięki czemu roznoszone są przez wiatr na inne, często oddalone drzewa. Starsze gąsienice żerują pojedynczo w charakterystyczny rozrzutny sposób, zjadając tylko część liścia. Rozwój gąsienicy może trwać od 1,5 - 3 miesięcy. Przepoczwarczenie następuje w luźnym kokonie na gałęziach opanowanego drzewa. Motyle wychodzą po około 2 tygodniach.  

Znaczenie: Gatunek ten jest groźnym szkodnikiem lasów liściastych, sadów i drzew parkowych. Gąsienice często powodują znaczne uszkodzenia liści, co przy masowym ich pojawie nabiera charakteru klęskowego.  W okresie lata może jednak nastąpić częściowa regeneracja ulistnienia. Powtarzające się corocznie masowe pojawy szkodnika prowadzą do znacznego osłabienia drzew. 


Zwalczanie: Ze względu na znaczą wysokość opanowanych drzew leśnych i parkowych zwalczanie szkodnika jest technicznie trudne i kosztowne. W sadownictwie zwalczanie brudnicy nieparki przeprowadzane jest przy zastosowaniu środków chemicznych o działaniu żołądkowym i kontaktowym. Do najważniejszych pośród nich należą pyretroidy, fosforoorganiczne i inhibitory syntezy chityny (patrz: aktualne Zalecenia Ochrony Roślin IOR-PIB). Skuteczne są również preparaty bakteryjne oparte na Bacillus thuringiensis ssp. kurstaki, które ze względu na swoje bezpieczeństwo mogą być zastosowane również w obszarach leśnych i zieleni miejskiej. Najbardziej wrażliwe są najmłodsze gąsienice. Dlatego zabieg należy przeprowadzić wiosną - w okresie rozwijania się liści, bezpośrednio po wylęgnieciu się gąsienic z jaj. 

Wybrane strony

  • Polsoja
  • PSA
  • Kalkulator opłacalności
  • Atlas chorób roślin rolniczych
  • Zakład Badania Ś.O.R.
  • Atlas szkodników
  • Wydawnictwa
  • Biblioteka Bazy Archiwum
  • Atlas chwastów
  • Zalecenia online

Stopka strony

Dane kontaktowe

Instytut Ochrony Roślin -
Państwowy Instytut Badawczy

60-318 POZNAŃ, ul. Władysława Węgorka 20

telefon: +48 61 864 9000, fax: +48 61 867 63 01

e-mail: sekretariat@iorpib.poznan.pl

Godziny otwarcia

7:30 - 15:30


Wydawnictwa - składanie zamówień
e-mail:
S.Konarski@iorpib.poznan.pl

Licencja

CC BY 3.0

Rozmiar czcionki

Wersja o wysokim poziomie kontrastu

Wersja o wysokim poziomie kontrastu
Powrót do domyślnej wersji strony zawsze po wybraniu linku 'Graficzna wersja strony' znajdującego się w górnej części witryny.